Market Insight
VOORJAAR 2018

Jaarverlag
Jaar 2018

Market Insight
NAJAAR 2018

Market Insight
WINTER 2018-2019

4 Beschikbare hoofdstukken - Download de PDF

2. Vrachtvervoer door de binnenvaart en in havens

Vervoersprestatie in Europa

 Vervoersprestatie van de binnenvaart op het nationale grondgebied van elk europees land – Vergelijking tussen KW3 2016 en KW3 2017 (Vervoersprestatie in miljoen TKM)

 

 

Evolutie van de vervoersprestatie in de binnenvaart op de Rijn en Donau (vervoersprestatie in miljoen TKM)

Bron : destatis, nationale bureaus voor de statistiek

 

  • De vervoersprestatie over de traditionele Rijn, die tussen het eerste en tweede kwartaal van 2017 een krachtig herstel toonde (+11%), handhaafde zich op een hoog niveau. In het derde kwartaal van 2017 was dit percentage slechts 2% lager dan in het tweede kwartaal van 2017. In vergelijking met vorig jaar steeg het vervoer met 1,5%. Dit was voornamelijk te danken aan de groei van het containervervoer (+12,5% op basis van tkm) dat daarmee goed was voor 18% van de vervoersprestatie.
  • Het vervoer over de zijrivieren van de Rijn werd positief beïnvloed door de toenemende productie van staal, betere oogstresultaten en ook door betere vaaromstandigheden. In het derde kwartaal van 2017 hebben de Moezel (+31%) en de Saar (+46%), vergeleken met het derde kwartaal van 2016, het meeste hiervan geprofiteerd. Deze ontwikkeling is voornamelijk toe te schrijven aan een toename van het vervoer van ijzererts over deze rivieren (en het vervoer van graan over de Moezel).
  • De binnenvaart op de Donau werd grotendeels door twee factoren beïnvloed. Enerzijds de stijging van de staalproductie, die een positief effect had, omdat het vervoer van ijzererts en metalen steeg. Dit had wederom een zeer positieve uitwerking op de vraag naar vervoer over de Boven-Donau. Anderzijds hebben echter de slechte oogsten in het Donaugebied ertoe geleid hebben dat er minder graan werd vervoerd. Dit had een negatieve uitwerking op het vervoer van graan, dat het tweede belangrijkste segment voor de binnenvaart op de Donau vormt.

 

 

Vervoersprestatie in de belangrijkste Europese binnenvaartlanden

 

Vervoersprestatie in de belangrijkste Europese binnenvaartlanden (kwartaalcijfers – miljoen TKM)

Bron : Eurostat en nationale bureaus voor de statistiek

 

  • In het kielzog van het sterke herstel in het tweede kwartaal van 2017 is de vervoersprestatie zowel in Duitsland als in Nederland vrijwel op hetzelfde peil gebleven. De betere economische omstandigheden, met name in de bouwsector, pakten gunstig uit voor het segment droge lading. Ook de vooruitzichten op de korte en middellange termijn blijven er voor dit segment uitermate gunstig uitzien. De grootste groei deed zich voor bij het containersegment.
  • In België vertoonden alle belangrijke goederensegmenten een positieve ontwikkeling. In 2017 kon het segment landbouwproducten dankzij de goede oogstresultaten in West-Europa het hoogste groeipercentage behalen. Een ander segment dat goed is voor de helft van het totale vervoer van droge bulkgoederen in België is zand, stenen en bouwmaterialen. De vervoersprestatie van dit segment lag in het derde kwartaal van 2017 als gevolg van structurele en conjuncturele factoren (zie hoofdstuk 1 en het deel over vervoer in havens) 7% hoger dan in het derde kwartaal van 2016.
  • In Frankrijk toonden de twee grootste productsegmenten een plus. Het segment landbouwproducten steeg met 6% en het segment zand, stenen en bouwmaterialen met 10%. Ook in Frankrijk is dit laatstgenoemde segment qua omvang zeer belangrijk (met een aandeel van meer dan 1/3 van de totale vervoersprestatie). Het vervoer van kolen toonde een negatieve trend (decarbonisatie) en voor het containervervoer werd helaas dezelfde tendens waargenomen.
  • In Oostenrijk vormt het staalsegment (ijzerertsen, metalen) het belangrijkste productsegment, met een aandeel van 40% van de totale vervoersvolume. Het vervoer van ijzererts en metalen nam sterk toe omdat er meer staal geproduceerd werd. In het derde kwartaal van 2017 lagen de cijfers voor de staalproductie in Oostenrijk 13% hoger dan in het derde kwartaal van 2016.
  • In Roemenië nam het vervoer van granen uit het gebied aan de Midden-Donau af, waardoor ook de vraag naar vervoer in het derde kwartaal van 2017 terugliep. Dit werd echter gecompenseerd door een sterke stijging van de staalproductie in het Donaugebied.

 

Droge en vloeibare bulkgoederen en containervervoer

 

Veranderingspercentage in de vervoersprestatie van de binnenvaart in vier belangrijke binnenvaartlanden (KW3 2017 vs KW3 2016 - %)

Bron : nationale bureaus voor de statistiek

 

  • In Duitsland heeft het containervervoer flink geprofiteerd van het feit dat in augustus en september 2017 zeven weken lang geen treinverkeer mogelijk was als gevolg van een ongeluk tijdens bouwwerkzaamheden aan het spoor (ongeluk bij Rastatt (Bij het Duitse plaatsje Rastatt aan de Boven-Rijn was het goederenvervoer langs de Rijnroute gedurende zeven weken tussen 12 augustus 2017 en 2 oktober 2017 ernstig gestremd als gevolg van de instorting van een tunnel)). Een groot aantal containers vond zijn weg naar de binnenvaart, waardoor de Rijnvaart kon laten zien dat de binnenvaart nog over capaciteiten beschikt en een betrouwbare vervoersmodus is. De binnenvaart heeft er dus toe bijgedragen dat een onderbreking van de logistieke ketens werd vermeden.
  • In Nederland werd voor de export van goederen in containers naar andere landen de sterkste groei waargenomen: 55% van deze containerstromen waren bestemd voor Duitsland, 37% voor België en 4% voor Frankrijk. De op één na sterkste groei was te zien bij het vervoer van containers binnen het eigen land (+9%).
  • In België leverden de betere oogstresultaten in 2017 een zeer positieve bijdrage aan het vervoer van droge bulkgoederen: het transport van landbouwproducten steeg met 36%. Verder is er ook sprake van een sterk stijgende trend (+7%) in het vervoer van het grootste segment droge lading (zand, stenen en bouwmaterialen, met een aandeel van 50% van het totale vervoer van droge bulkgoederen in het derde kwartaal van 2017) als gevolg van de toenemende activiteiten in de bouwsector.
  • In Roemenië liepen de resultaten van de twee belangrijkste drogeladingsegmenten (landbouwproducten, ijzerertsen & metalen) sterk uiteen. Terwijl het staalsegment kon profiteren van de stijging van de staalproductie in het Donaugebied, had het vervoer van graan te kampen met tegenvallende oogsten in het gebied aan de Midden-Donau. Het transport van vloeibare goederen heeft slechts een zeer klein aandeel van 4% en het containervervoer komt niet verder dan 0,02%.

 

 

Scheepvaartvervoer in diverse Europese havens

Volume in (KW1+KW2) 2017, volume in (KW1+KW2) 2016 en veranderingspercentage tussen beide

 

 

 

  • Het binnenvaartvervoer in de tien grootste Rijnhavens bedroeg in de eerste negen maanden van 2017 85,7 miljoen ton, vergeleken met 90 miljoen ton in dezelfde periode van 2016. Dit komt neer op een daling van 5%, vergeleken met een afname van 2% van het goederenvervoer over de traditionele Rijn. Dit verschil kan worden verklaard door bijzondere gebeurtenissen in bepaalde havens. (Een belangrijke gebeurtenis was een ongeluk dat in oktober 2016 in de haven van Ludwigshafen plaatsvond. Dit leidde tot een sterke daling van de havenactiviteiten in 2017)
  • In de havens van Parijs steeg het totale binnenvaartvervoer met 5%. Het productsegment zand, stenen en bouwmaterialen bleef in 2017 toenemen en kwam uit op 9%. Het aandeel hiervan in het totale vervoer steeg binnen een jaar van 74% naar 77%. Dit was mogelijk dankzij de gunstige economische omstandigheden en de extra bouwwerkzaamheden die verricht worden in de regio Ile-de-France (stedelijk ontwikkelingsproject Grand Paris Express).
  • In de haven van Brussel nam het binnenvaartvervoer met 9% toe dankzij de positieve ontwikkeling van het productsegment zand, stenen en bouwmaterialen (dit hangt samen met de positieve nationale cijfers in België, Nederland en Frankrijk). De groei in 2017 kan worden toegeschreven aan het feit dat de havenautoriteiten in Brussel bedrijven hebben weten over te halen om meer zand en stenen door de binnenvaart te laten vervoeren (initiatieven ter bevordering van de modal shift).
  • De haven van Luik registreerde een stijging in het binnenvaartvervoer van 3%. De twee productsegmenten met het hoogste groeipercentage waren hout / houtproducten (+21%) en gerede goederen (+21%). Onder het segment hout vallen houtpellets die worden gebruikt als grondstof door een centrale voor de opwekking van elektriciteit. Deze  elektriciteitscentrale was wereldwijd de eerste centrale die in 2005 van kolen op biomassa is overgeschakeld (zie ook hoofdstuk 4).
  • Voor de haven van Linz, één van de grootste Donauhavens, tonen de overslagcijfers in de loop van het jaar een sterk stijgende curve. Na de sterke daling van het vrachtvervoer in het eerste kwartaal van 2017 als gevolg van ijsvorming en lage waterstanden, lagen de cijfers voor het vervoer in het tweede kwartaal 18% hoger dan vorig jaar, en in het derde kwartaal van 2017 bedroeg het verschil zelfs 35%.  Dit was voornamelijk te danken aan de grotere staalproductie. Het groeipercentage voor de eerste negen maanden van 2017 lag bij slechts 2% vergeleken met de eerste negen maanden van 2016. Dat dit groeipercentage niet hoger uitviel, is te wijten aan het feit dat het vervoer in het eerste kwartaal van 2017 zo laag uitviel.

 

 

Containervervoer in de Europese havens

 

Containervervoer door de binnenvaart in Europese binnenhavens in (KW1+KW2+KW3) 2016 en (KW1+KW2+KW3) 2017 (1000 TEU)

Bron : Destatis, Autonome Haven van Straatsburg, Schweizerische Rheinhäfen

 

Containervervoer in de zeevaart in Europese zeehavens in (KW1+KW2+KW3) 2016 en (KW1+KW2+KW3) 2017 (in miljoen TEU)

Bron : Haven van Rotterdam, Haven van Antwerpen, Haven van Hamburg

 

 

  • In de grootste Europese binnenvaarthaven aan de Beneden-Rijn, de haven van Duisburg, werden in de eerste negen maanden ongeveer 265.000 containers met een totaal gewicht van de geladen vracht van 4 miljoen ton door de binnenvaart vervoerd, vergeleken met 250.000 containers en 4,1 miljoen ton goederen vorig jaar.
  • In de haven van Duisburg was 67% van alle containers die in eerste negen maanden van 2017 door de binnenvaart werden vervoerd, geladen. Dit aandeel lag vorig jaar nog bij 64%.
  • Het containervervoer over het water in de Schweizerische Rheinhäfen kende na een zwak eerste kwartaal van 2017 als gevolg van de lage waterstanden op de Rijn in het derde kwartaal een sterke opleving. Dit hangt rechtstreeks samen met het Rastatt-incident, waardoor het goederenvervoer per spoor langs de Boven-Rijnroute zeven weken lang stil kwam te liggen. Dit leidde tot een duidelijke modal shift naar de binnenvaart.
  • In de Schweizerische Rheinhäfen waren in september 2017 de TEU-volumes 36% hoger dan in september 2016. Zelfs nadat het spoorvervoer weer op gang was gekomen, liet het vervoer over de rivier vergelijkbare groeipercentages zien (oktober: +31%, november: 34%). Hieruit kan worden opgemaakt dat grote delen van het extra binnenvaartvervoer dat door het ongeluk bij Rastatt erbij is gekomen, op de Rijn zal blijven.
  • Voor de tien grootste Rijnhavens was het totale binnenvaartcontainervervoer in de eerste negen maanden van 2017 4% meer dan vorig jaar. Het resultaat voor geheel 2017 zal zeker hoger uitvallen, aangezien de gevolgen van het ongeluk bij Rastatt ook in het vierde kwartaal nog in de cijfers zal doorwerken.
  • In de havens van Parijs bleef het containervervoer door de binnenvaart in 2017 onveranderd op een hoog niveau liggen (162.000 TEU). In dit cijfer is echter het segment van de stedelijk containerlogistiek begrepen – met oorsprong en bestemming van het containervervoer binnen de regio Ile-de-France – dat in een snel tempo toenam (+14%) naar 33.500 TEU
  • In de haven van Brussel slaagde men erin voor het containervervoer het recordniveau van 2016 te behouden en wist men zelfs een toename van 4% te realiseren, oftewel 31.000 TEU. In het licht van deze positieve ontwikkeling denken de  havenautoriteiten nu al na over een verdere uitbreiding van de containerterminal.

Market Insight
VOORJAAR 2018

0hoofdstuk beschikbaar

Market Insight
NAJAAR 2018

0hoofdstuk beschikbaar

Market Insight
WINTER 2018-2019

Een project medegefinancierd doorEuropese Commissie

Terug naar boven